Σάββατο, 22 Μαρτίου 2014

José de Sousa Saramago

Ensaio sobre a Cegueira
Περί τυφλότητας (απόσπασμα)
του Ζοζέ Σαραμάγκου

ΦΤΩΧΕΙΑ

"Υπάρχει άραγε εξουσία, είπε ο πρώτος τυφλός. Δεν φαντάζομαι, αλλά και να υπάρχει, θα είναι μια εξουσία τυφλών που θέλουν να κυβερνούν τυφλούς, σαν να λέμε το τίποτα θέλει να οργανώσει το τίποτα."

[...]

Αναπνέουμε το ίδιο σκοτάδι κι όμως ο καθένας αλλιώς παραπατά, άλλα βήματα βρε αδερφέ και καλά κάνει, αλλά γιατί τόσο εξόφθαλμα να στερούμαστε προσανατολισμού.

Γιατί να έχουμε προσανατολισμό θα με ρωτήσετε και καλά θα κάνετε. Έτσι για αλλαγή, να πούμε ότι η βάρκα θα πάει παρακάτω, που σηκωθήκαμε όλοι όρθιοι και κινούμαστε σε πορείες αντίθετες και πώς να κάνει δουλειά ο βαρκάρης κι αυτός τυφλός είναι ο έρμος.

Και δε μιλώ για πρωθυπουργό στο όνομα του βαρκάρη, γιατί ο βαρκάρης ξέρει τουλάχιστον ένα κουπί να το πιάνει, με αυτό βγάζει το ψωμί του, μ’αυτό και την κυρά του.

Ας ξεκουνάγαμε τη βάρκα, έστω δύο λεύγες παρακεί, να αλλάξουμε νερά και παραστάσεις, να κατουρήσουμε κι αλλού κι ας επιστρέψουμε μετά πίσω στο μόλο, ούτως ή άλλως το σκοινί μας βγήκε λίγο , βάρκα κι αυτή με περιλαίμιο σκύλου, σαν και αυτούς που οδηγούν κάποιους τυφλούς.

Σε μια χώρα – συγχωρέστε μου τη λέξη για άλλη μια φορά – όπου οι τυφλοί πολλαπλασιάζονται όσο δίνονται συντάξεις αναπηρίας και κατορθώνουν οι τυφλοί να 'χουν δυο μάτια αετίσια κάθε που στέκονται ουρά να την τσεπώσουν, χάθηκε να τσοντάρουμε να πάρουμε και λίγο σκοινί παραπάνω για τη βάρκα ;





Σκηνοθεσία
Fernando Meirelles

Σενάριο
Jose Saramago (μυθιστόρημα "Ensaio Sobre a Cegueira")
Don McKellar (σενάριο)

Δευτέρα, 10 Μαρτίου 2014

PAUL ELUARD

PAUL ELUARD
Μεταξύ σελήνης και ήλιου

Σου το λέω ολόχαρη και ολόφωτη
Η γύμνια σου γλύφει τα παιδικά μου μάτια
Και είναι η έκσταση των ευτυχισμένων κυνηγών
Επειδή έκαμαν να βλαστήσει ένα θήραμα διάφανο
Που διαστέλλεται σ' ένα ανθογυάλι χωρίς νερό
Όπως ένας σπόρος στον ίσκιο ενός χαλικιού

Σε βλέπω γυμνή σφυχτόφαντο αραβούργημα
Βελόνα εύπλαστη σε κάθε του ρολογιού περιστροφή
Ο ήλιος απλώνει στη μέρα πέρα ως πέρα
Πλεγμένες ακτίνες των ηδονών μου κοτσίδες.

ΠΩΛ ΕΛΥΑΡ
Τελευταία ποιήματα του έρωτα
Μτφ. Ελένη Κόλλια
Εκδόσεις Ηριδανός
σ. 87


PAUL ELUARD
Entre la lune et le soleil

Je te le dis gracieuse et lumineuse
Ta nudité lèche mes yeux d’enfant
Et c’est l’extase des chasseurs heureux
D’avoir fait croître un gibier transparent
Qui se détend en un vase sans eau
Comme une graine à l’ombre d’un caillou

Je te vois nue arabesque nouée
Aiguille molle à chaque tour d’horloge
Soleil étale au long d’une journée
Rayons tressés nattes de mes plaisirs.



Πέμπτη, 6 Μαρτίου 2014

ANTONIO TABUCCHI



Antonio Tabucchi "Sostiene Pereira"
Αντόνιο Ταμπούκι "Έτσι ισχυρίζεται ο Περέιρα"
Μετάφραση: Ανταίος Χρυσοστομίδης
Εκδόσεις: Άγρα


[…]

"Ο Περέιρα ισχυρίζεται ότι τον γνώρισε μια μέρα του καλοκαιριού. Ήταν μια υπέροχη μέρα του καλοκαιριού, ηλιόλουστη και δροσερή, και η Λισαβόνα λαμποκοπούσε. Φαίνεται πως ο Περέιρα ήταν στο γραφείο του, δεν ήξερε τι να κάνει, ο διευθυντής ήταν σε διακοπές, κι αυτός ήταν αναγκασμένος να ετοιμάσει την πολιτιστική σελίδα, γιατί η Λισμπόα είχε πλέον πολιτιστική σελίδα, και την είχαν εμπιστευτεί σ' αυτόν..."

[…]

"Κι αν αυτοί οι δύο νεαροί επαναστάτες, ισχυρίζεται ότι είπε ο Περέιρα, έχουν δίκιο; Αυτό θα το αποφασίσει η Ιστορία και όχι εσείς, κύριε Περέιρα, είπε ήρεμα ο δόκτωρ Καρντόζο. Ναι, είπε ο Περέιρα, αν όμως έχουν δίκιο εκείνοι, η ζωή μου δεν θα έχει νόημα, δεν θα έχει έννοια το γεγονός ότι σπούδασα στην Κοΐμπρα και ότι πίστεψα ότι η λογοτεχνία ήταν το πιο σημαντικό πράγμα στον κόσμο, δεν θα έχει νόημα ότι διευθύνω την πολιτιστική σελίδα αυτής της απογευματινής εφημερίδας στην οποία δεν μπορώ να εκφράσω τη γνώμη μου, και όπου πρέπει να δημοσιεύω γαλλικά διηγήματα του δέκατου ένατου αιώνα, δεν θα είχε τίποτα έννοια πλέον, κι είναι γι' αυτό που θέλω να μετανοήσω, σαν να ήμουν ένα άλλο άτομο και όχι ο Περέιρα που έκανε πάντα τον δημοσιογράφο, σαν να πρέπει να απαρνηθώ κάτι από τη ζωή μου".

[…]

"Το να πιστεύει κανείς, είπε ο δόκτωρ Καρντόζο, ότι ζει αυτοδύναμος, αποκομμένος από την άμετρη πολλαπλότητα των διαφόρων εγώ, σημαίνει ότι ζει με μια αρκετά αφελή ψευδαίσθηση, αυτή της μιας και μοναδικής ψυχής όπως θέλει η χριστιανική παράδοση, ο δόκτωρ Ριμπό και ο δόκτωρ Ζανέ βλέπουν την προσωπικότητα σαν μια συνομοσπονδία διαφορετικών ψυχών, γιατί όλοι εμείς έχουμε ψυχές μέσα μας, έτσι δεν είναι;, μια συνομοσπονδία που ελέγχεται από ένα ηγεμονικό εγώ. Ο δόκτωρ Καρντόζο έκανε μια μικρή παύση κι ύστερα συνέχισε: αυτό που ονομάζεται κανόνας, ή το είναι μας, ή η κανονικότητα, είναι μονάχα το αποτέλεσμα, όχι η προϋπόθεση, και εξαρτάται από τον έλεγχο που ασκεί το ηγεμονικό εγώ το οποίο κατάφερε να επιβληθεί στη συνομοσπονδία των ψυχών μας˙ στην περίπτωση που αναδυθεί ένα άλλο εγώ, πιο δυνατό και πιο ισχυρό, αυτό το εγώ αφαιρεί την εξουσία από το ηγεμονικό εγώ και παίρνει τη θέση του, αρχίζοντας με τη σειρά του να διευθύνει την κοόρτη των ψυχών, δηλαδή τη συνομοσπονδία, και η υπεροχή του διατηρείται μέχρι που χάνει την εξουσία από ένα άλλο ηγεμονικό εγώ, είτε από ένα άμεσο χτύπημα είτε από μια αργή διάβρωση. Ίσως, κατέληξε ο δόκτωρ Καρντόζο, μετά από μια αργή διάβρωση να υπάρχει τώρα ένα νέο ηγεμονικό εγώ που τίθεται επικεφαλής της συνομοσπονδίας των ψυχών σας, κύριε Περέιρα, κι εσείς δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα, μπορείτε μονάχα να το υποβοηθήσετε".




Σάββατο, 1 Μαρτίου 2014

A LIGHT EXISTS IN SPRING

EMILY DICKINSON

A light exists in spring

A light exists in spring
Not present on the year
At any other period.
When March is scarcely here

A color stands abroad
On solitary hills
That science cannot overtake,
But human naturefeels.

It waits upon the lawn;
It shows the furthest tree
Upon the furthest slope we know;
It almost speaks to me.

Then, as horizons step,
Or noons report away,
Without the formula of sound,
It passes, and we stay:

A quality of loss
Affecting our content,
As trade had suddenly encroached
Upon a sacrament.


Emily Elizabeth Dickinson (1830 - 1886)