Πέμπτη, 29 Απριλίου 2010

WOJCIECH KILAR

μιλώντας για ομορφιά, τρυφερότητα, αρμονία,...ζωή αληθινή
δε μπορώ παρά να αναρτήσω κι αυτό..

NICOLA PIOVANI



τρυφερό σαν ένα παιδί

μελωδικό σαν το θρόϊσμα των φύλλων
όταν τα φυσάει ο άνεμος

υπέροχο σαν τη ζωή


Ο Nicola Piovani βρίσκεται σήμερα στην Αθήνα για μία εμφάνιση στο Μέγαρο Μουσικής.

Τετάρτη, 28 Απριλίου 2010

MADREDEUS



η νοσταλγία που γέννησε η μελωδία
ακουμπά απαλά τ' αυτιά
θωπεύει κι ύστερα φεύγει
αθόρυβα όπως ήρθε

Ο ΓΛΑΡΟΣ - Anton Tšehov

ΤΡΙΓΚΟΡΙΝ: Μόλις έχω τελειώσει ένα μυθιστόρημα, δεν ξέρω γιατί, πρέπει ν΄αρχίσω αμέσως να γράφω ένα άλλο. Ύστερα ένα τρίτο, κι ύστερα ένα τέταρτο. Γράφω αδιάκοπα χωρίς ανάσα! Τι λαμπρό και ωραίο βρίσκετε εδώ; Σας ρωτώ! Ω, είναι μια ζωή ελεεινή! Και τώρα, που βρίσκομαι δω, μαζί σας, είμαι ανήσυχος. Ούτε στιγμή δε φεύγει από το νου μου πως το ατέλειωτο μυθιστόρημά μου με περιμένει. Τυχαίνει να δω ένα σύννεφο που μοιάζει σαν ένα μεγάλο πιάνο. Σκέφτομαι αμέσως πως κάπου στο μυθιστόρημά μου πρέπει να βάλω ότι ένα σύννεφο που αρμένιζε στον ουρανό έμοιαζε σαν ένα μεγάλο πιάνο. Μυρίζει ηλιοτρόπιο!... Ευθύς το αποτυπώνω! "Άρωμα βαρύ... Μεθυστικό... Να μνημονευτεί στην περιγραφή καλοκαιρινής βραδιάς".  Πιάνω τον εαυτό μου, πιάνω εσάς, σε κάθε λέξη, σε κάθε φράση και βιάζομαι να γράψω αυτές τις λέξεις και τις φράσεις μέσα στο φιλολογικό μου θησαυροφυλάκιο - μπορεί να μου χρειαστούν. Όταν τελειώνω μια δουλειά, τρέχω στο θέατρο ή στο ψάρεμα, μήπως μπορέσω να ξεκουραστώ, μήπως μπορέσω να ξεχάσω, μα δε βαριέσαι! Κάποιο νέο θέμα θα στριφογυρίζει στο κεφάλι μου σαν μια βαριά σιδερένια μπάλα και θα με σέρνει πάλι στο γραφείο και θα πρέπει να βιαστώ να γράψω... να γράψω... Κι αυτό γίνεται πάντα, πάντα! Ο εαυτός μου ο ίδιος δε μ΄αφήνει σε ησυχία. Και νιώθω πως φθείρω τη ζωή μου και πως για να προσφέρω λίγο μέλι σε κάποιον μέσα στο σύμπαν σκορπίζω τη γύρη των καλύτερών μου λουλουδιών, ξεριζώνοντάς τα και τσαλαπατώντας τις ρίζες τους. Δε νομίζετε πως είμαι τρελός; Μήπως οι φίλοι μου και οι γνωστοί μου με μεταχειρίζονται σαν αν ήμουν στα συγκαλά μου; "Τι γράφετε; Τι θα μας δώσετε;" Η ίδια ερώτηση ξανά και ξανά, και μου φαίνεται πως των φίλων μου το ενδιαφέρον, οι έπαινοί τους, οι ενθουσιασμοί τους, είναι όλα μια απάτη.
.........
από το Γλάρο του Αντον Τσέχωφ

η αλήθεια στην πιο αυτούσια μορφή της χωρίς τίποτα φτιαχτό!

ΕΛΕΝΗ ΚΑΡΑΙΝΔΡΟΥ

Τρίτη, 27 Απριλίου 2010

DANIEL MERRIWEATHER

Η ΚΟΜΨΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΚΑΝΤΖΌΧΟΙΡΟΥ

Μόλις τέλειωσα το καταπληκτικό κατά τη γνώμη μου βιβλίο "Η κομψότητα του σκαντζόχοιρου" της Μίριελ Μπαρμπερί.
(εκδ. Σύγχρονοι Ορίζοντες, 2008, μετ. Ρίτα Κολαΐτη)


Είναι ένα βιβλίο, που για να το διαβάσει κανείς,  θεωρώ προαπαιτούμενο την προσεκτική ανάγνωση, τις γνώσεις λογοτεχνίας και όχι μόνο.
Είναι ένα βιβλίο για ανθρώπους που διαβάζουν.

Στο βιβλίο δύο είναι τα πρόσωπα που διηγούνται.

Η ηλικιωμένη θυρωρός μιας πολυτελούς πολυκατοικίας του Παρισιού:
 "Το όνομά μου είναι Ρενέ. Είμαι πενηντατεσσάρων ετών. Τα τελευταία είκοσι εφτά χρόνια, είμαι η θυρωρός του κτιρίου στην οδό Γκρενέλ 7, ενός όμορφου μεγάρου, με εσωτερική αυλή και κήπο, το οποίο χωρίζεται σε οκτώ γιγάντια και υπερπολυτελή διαμερίσματα, που κατοικούνται όλα. Είμαι χήρα, μικρόσωμη, άσχημη, στρουμπουλή, έχω εξογκώματα στα μεγάλα δάχτυλα των ποδιών μου και, πιστέψτε το, κάποια θλιβερά πρωινά, ανασαίνω σαν μαμούθ".
Η Ρενέ δεν είναι η συνηθισμένη θυρωρός. Παρότι φτωχή και από εργατική οικογένεια, από μικρή τη μάγεψε το βιβλίο και σ' όλη της τη ζωή διάβαζε.
Είναι μια καλλιεργημένη αυτοδίδακτη, μυημένη όχι μόνο στη λογοτεχνία αλλά και σ' όλες τις καλές τέχνες, με μια ιδαίτερη αγάπη στον ιαπωνικό κινηματογράφο.
Τον μυστικό της κόσμο, τον κρατάει μακριά από την ψευτοαριστοκρατία της πολυκατοικίας.
Το δεύτερο πρόσωπο του μυθιστορήματος είναι ένα δωδεκάχρονο κορίτσι, η Παλόμα, που κατοικεί σ' ένα από τα διαμερίσματα με τους γονείς και την αδερφή της.
"Είμαι δώδεκα χρονών, μένω στην οδό Γκρενέλ 7, σ' ένα αρχοντικό διαμέρισμα. Οι γονείς μου είναι πλούσιοι, η οικογένειά μου είναι πλούσια και επομένως η αδελφή μου κι εγώ είμαστε κατ' ουσίαν πλούσιες. Ο πατέρας μου, πρώην υπουργός, είναι σήμερα βουλευτής (...) Έχω πάρει την απόφασή μου. Στο τέλος της σχολικής χρονιάς, τη μέρα που θα γιορτάζω τα δεκατρία μου χρόνια, στις 16 Ιουνίου, θ' αυτοκτονήσω".
Πιστεύω ότι η ημερομηνία που επέλεξε η Παλόμα δεν είναι τυχαία. Υποψιάζομαι ότι συνδέεται με την περίφημη Bloomsday (τον εορτασμό που γίνεται κάθε χρόνο στις 16 Ιουνίου στο Δουβλίνο και αλλού προς τιμή του ιρλανδού συγγραφέα) του James Joyce.
Η ομοιότητά τους είναι πως και οι δύο κρύβουν μέσα τους ένα κόσμο μυστικό που κανείς δεν υποψιάζεται ότι υπάρχει.
Τα κεφάλαια εναλλάσσονται (με διαφορετικές γραμματοσειρές).
Στα κεφάλαια που η διήγηση γίνεται από την Παλόμα έχουμε τίτλους όπως "Βαθυστόχαστες σκέψεις", αριθμώντας τα από το 1-15 ή " Ημερολόγιο της κίνησης του κόσμου", αριθμώντας τα από το 1-7.
Σε αντίθεση με τους πλούσιους, ματαιόδοξους, κενούς,  εκπροσώπους της ανώτερης αστικής γαλλικής τάξης, η συγγραφέας ανυψώνει και προβάλλει την ουσιαστική καλλιέργεια κι ευγένεια ψυχής , επιλέγοντας ως χαρακτήρες της μια αυτοδίδακτη διανοούμενη κι ένα μικρό κορίτσι.

Οι δυο καταστάσεις θα συνδεθούν και θα απογειωθούν "δραματικά" από έναν ηλικιωμένο Ιάπωνα, τον Κακούρο Όζου, που αγοράζει ένα από τα διαμερίσματα της πολυκατοικίας, όταν ο ιδιοκτήτης του πεθαίνει. Ένας σύντομος διάλογος, όπου ξεφεύγει της Ρενέ, χωρίς να το θέλει, μια φράση, γίνεται αφορμή να την προσέξει ο Κακούρο:
"-Γνωρίζατε τους Αρτέν; Μου είπαν ότι ήταν μια εξαίρετη οικογένεια, συμπληρώνει.
-Όχι, απαντώ επιφυλακτικά, δεν τους γνώριζα ιδιαίτερα, ήταν μια οικογένεια όπως όλες οι άλλες εδώ.
-Ναι, μια ευτυχισμένη οικογένεια, λέει η κυρία Ροζέν, εμφανώς αδημονούσα.
-Ξέρετε, όλες οι ευτυχισμένες οικογένειες μοιάζουν μεταξύ τους, μουρμουρίζω για να τελειώσω μ' αυτή την ιστορία, χωρίς να πω τίποτε άλλο.
-Αλλά μια δυστυχισμένη οικογένεια είναι δυστυχισμένη με το δικό της τρόπο, μου λέει κοιτώντας με παράξενα, και αίφνης νιώθω μια νέα ανατριχίλα"

Όλες οι κυρίες της πολυκατοικίας "καίγονται" από επιθυμία να γνωρίσουν τον Όζου και το ανακαινισμένο διαμέρισμά του, εκείνος όμως καλεί για τσάι την "αόρατη" για τους άλλους, θυρωρό. Μεταξύ τους δημιουργείται μια τέλεια επικοινωνία. Μιλούν για Τέχνη, για ιταλική και ολλανδική ζωγραφική, για κινηματογράφο, για την κοινή τους αγάπη, τον Τολστόι.
........ 
Και όσο για τον τίτλο; Το νόημά του το εκφράζει η Παλόμα, η μόνη εκτός από τον Κακούρο που υποψιάστηκε το μυστικό κόσμο της θυρωρού:
"Η κυρία Μισέλ έχει την κομψότητα του σκαντζόχοιρου. Απέξω είναι γεμάτη αγκάθια, αληθινό φρούριο, αλλά έχω την αίσθηση ότι από μέσα είναι τόσο απλώς ραφινάτη όσο και ο σκαντζόχοιρος, που είναι ένα ζωάκι δήθεν νωθρό, σκληρά μοναχικό και εξαιρετικά κομψό".
 
Τα υπόλοιπα σας αφήνω να τα απολαύσετε μέσα από τις σελίδες του υπέροχου αυτού μυθιστορήματος. Είχα πολύ καιρό να απολαύσω τόσο, ένα βιβλίο.

Καλή Ανάγνωση!

Κυριακή, 25 Απριλίου 2010

JEANETTE WINTERSON

Το βιβλίο αυτό είναι σαν παραμύθι, σαν μυθιστόρημα, σαν ποίημα, σαν...ό,τι κανείς νιώθει ότι είναι.
Είναι ένα από τα πολύ αγαπημένα μου βιβλία. Παραθέτω κάποια αποσπάσματα. 


Πίου, πες μου μια ιστορία.

Τι είδους ιστορία, παιδί μου;
Μια ιστορία με ευτυχισμένο τέλος.
Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα σε όλο τον κόσμο.
Δεν υπάρχει ευτυχισμένο τέλος;
Δεν υπάρχει τέλος. (55)

*
Πες μου μια ιστορία, Πίου.
Ποια ιστορία, παιδί μου;
Την ιστορία του μυστικού του Μπέιμπελ Νταρκ.
Υπήρχε κάποια γυναίκα.
Πάντα το ίδιο λες.
Υπάρχει πάντα μια γυναίκα κάπου, παιδί μου· κάποια πριγκίπισσα, κάποια μάγισσα, κάποια μητριά, κάποια γοργόνα, κάποια καλή νεράιδα, ή κάποια που είναι ωραία αλλά κακιά, ή είναι ωραία και καλή.
Είναι αυτή ολόκληρη η λίστα;
Υπάρχει και η γυναίκα που αγαπάς.
Ποια είναι αυτή;
Αυτή είναι μια άλλη ιστορία. (79)

*
Πίου, γιατί η μητέρα μου δεν παντρεύτηκε τον πατέρα μου;
Εκείνη δεν είχε ποτέ το χρόνο. Εκείνος πηγαινοερχόταν.
Γιατί ο Μπέιμπελ Νταρκ δεν παντρεύτηκε τη Μόλι;
Αμφέβαλλε για εκείνη. Δεν πρέπει ποτέ να αμφιβάλλεις γι’ αυτόν που αγαπάς.
Αλλά μπορεί να μη σου λένε την αλήθεια.
Δεν έχει σημασία. Τους λες εσύ την αλήθεια.
Τι εννοείς;
Δεν μπορείς να γίνεις εσύ η ειλικρίνεια του άλλου, παιδί μου, αλλά μπορείς να γίνεις η δική σου.
Λοιπόν, τι θα πρέπει να πω;
Πότε;
Όταν αγαπάω κάποιον.
Πρέπει να το πεις. (91)

*
Πες μου μια ιστορία, Πίου.
Ποια ιστορία, παιδί μου;
Μια ιστορία που αρχίζει από την αρχή.
Αυτή είναι η ιστορία της ζωής.
Είναι όμως η ιστορία της δικής μου ζωής;
Μόνο αν την πεις εσύ. (115)

Η Τζάνετ Γιούντερσον γεννήθηκε στην Αγγλία το 1959 και υιοθετήθηκε από ένα ζευγάρι Πεντακοστιανών που την προόριζαν για ιεραπόστολο. Στα 16 της χρόνια ανακοίνωσε πως ήταν ερωτευμένη με ένα κορίτσι και έφυγε από το σπίτι. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στην Οξφόρδη και στα 24 έγραψε το πρώτο της μυθιστόρημα. Έχει γράψει 15 βιβλία που μεταφράστηκαν σε 32 χώρες.

BALLET



A ballet by Roland Petit based on "A la Recherche du Temps perdu" by Marcel Proust. With Paris Opera Ballet and Hervé Moreau, Mathieu Ganio, Eleonora Abbagnato, Manuel Legris.

Σάββατο, 24 Απριλίου 2010

CHARLIE WINSTON

υπέροχη κι αγαπημένη μουσική και...καλό Σαββατοκύριακο

Παρασκευή, 23 Απριλίου 2010

TRIFFIDS

Το 2006, για πρώτη φορά μετά από 17 χρόνια, στο Hasselt του Βελγίου, οι εναπομείναντες Triffids πείστηκαν να παρουσιάσουν ζωντανά τα τραγούδια του David McComb που χάθηκε τραγικά νωρίς, στις αρχές του 1999.
Την ώρα που βρίσκονταν στη σκηνή και άκουγαν αυτά τα τραγούδια να ξετυλίγονται, το ένα πίσω από το άλλο, συνειδητοποίησαν πως ο καλύτερος τρόπος για να θυμούνται και να γιορτάζουν τη ζωή του φίλου τους είναι μέσα από τη μουσική του.
Σήμερα οι Triffids είναι στην Αθήνα.. οι τυχεροί θα τους απολαύσετε!

FAIRYTALE

και μιας και ξεκίνησα με παραμύθια θα συνεχίσω με αυτό...

Ο ΓΑΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΕΜΙ

Denis Lhomme

Σε μια χώρα μοναδική, την Κακοφαγία, κάτω από έναν ουρανό πασπαλισμένο με συννεφάκια από μαρέγκα, λαμποκοπούσε το τεράστιο παλάτι του βασιλιά Καλόχρωμου και της βασίλισσας Βιολέτας. Η Ανεμί το μοναχοπαίδι τους κόντευε να πάθει αναιμία.
Ήταν μια κοπέλα λυγερή με κατακόκκινες κοτσίδες και ένα έξυπνο μουτράκι όλο νάζι. Ήταν το καμάρι του παλατιού. Ώσπου μια μέρα το κακό δεν άργησε να γίνει. Οι πιο καλοφαγάδες γονείς του κόσμου είδαν την κορούλα τους να αρνείται να δεχθεί οποιαδήποτε τροφή, να αποχωρεί νηστική από το τραπέζι με τα υπέροχα πλούσια εδέσματα, να χάνει βάρος, να μελαγχολεί, και να ονειρεύεται αποδράσεις σε ξωτικά νησιά μακριά από τα θανατωμένα της ζωάκια που λάτρευε και που σερβίρονταν μαγειρεμένα με τα εκλεκτότερα υλικά.
«Αποκλείεται να βρεις σύζυγο αν δεν σου ανοίξει η όρεξη», ανησυχούσε ο πατέρας της, και είπε και μαζεύτηκαν του κόσμου οι μνηστήρες για το ανορεκτικό δεκαπεντάχρονο κοριτσάκι του.
Χοντροί, λαίμαργοι, άξεστοι άνδρες γέμισαν την πόλη της Κακοφαγίας, προς μεγάλη απογοήτευση της Ανεμί, που άλλαξε ρούχα, άλλαξε κόμμωση και πήρε τους δρόμους.
Εκεί στους δρόμους την περίμενε η τύχη της στο πρόσωπο ενός ωραίου, συμπαθέστατου αγοριού που μάζευε αγριοφράουλες. Πώς την συγκίνησε την Ανεμί ο άγνωστος νέος; και πως έκανε την καρδία της να χτυπάει τόσο ακανόνιστα δυνατά; Ο έρωτας, Γκαστόν το όνομά του, μαθητευόμενος μάγειρας στο παλάτι, με ταλέντο στη μαγειρική, επινοούσε καινούριες συνταγές ακούγοντας μουσική, φορούσε μπότες κεντητές, και της έκλεψε τον ύπνο, της πήρε τον νου...αλλά και της έδωσε την όρεξή της πίσω και η Ανεμί άρχισε να παίρνει βάρος και να χαμογελά. Τα μαγουλάκια της ρόδισαν και τα χειλάκια της έγιναν κερασένια όλο ζωή. Και έτσι οι δυο τους ανέλαβαν να ομορφύνουν τις καινούργιες μέρες που θα ξημέρωναν στη χώρα της Κακοφαγίας, που χάρη στις εμπνεύσεις του Γκαστόν, μετονομάστηκε πλέον σε χώρα της Καλοφαγίας.

Ο γάμος της Ανεμί
Μετάφραση: Ιωάννα Λεκκάκου - Λαλίνα Φαφούτη
Εκδόσεις: Άγρα, 2007

Ο γάμος της Ανεμί, είναι η ιστορία μιας ανορεξικής πριγκιποπούλας, που μέσα από τον έρωτά της για έναν παραμάγειρο, γνωρίζει την αγάπη για τον λαχταριστό κόσμο των γεύσεων.

Σα παλιό παραμύθι με τα συμπόσια, τους υποψήφιους μνηστήρες, τους πλούσιους άρχοντες, την ευαίσθητη πριγκίπισσα, το φτωχό λαϊκό παλικάρι. Ένα παραμύθι του σήμερα με λεπτό χιούμορ, γλωσσικά παιχνίδια και με μια εικονογράφηση που δεν χορταίνεις να βλέπεις.
Ένα παραμύθι για όλους ή μάλλον μια ιστορία ΣΑΝ παραμύθι που πραγματεύεται το πρόβλημα της νευρικής ανορεξίας.

Στο βιβλίο θα βρείτε και δώδεκα συνταγές μαγειρικής για παιδιά, από το γνωστό συγγραφέα βιβλίων μαγειρικής Αλέξανδρο Παπανδρέου, σε σχέδια του Denis Lhomme.

Nazim Hikmet

και σα συμπλήρωση της προηγούμενης ανάρτησης...αυτό

ΝΑΖΙΜ ΗΙΚΜΕΤ (1902-1963)

ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ
(απόδοση: Γιάννης Ρίτσος)

Τὰ τραγούδια τῶν ἀνθρώπων
εἶναι πιὸ ὄμορφα ἀπ᾿ τοὺς ἴδιους
πιὸ βαριὰ ἀπὸ ἐλπίδα
πιὸ λυπημένα
πιὸ διαρκῆ.

Πιότερο ἀπ᾿ τοὺς ἀνθρώπους,
τὰ τραγούδια τους ἀγάπησα.
Χωρὶς ἀνθρώπους μπόρεσα νὰ ζήσω,
ὅμως ποτὲ χωρὶς τραγούδια·
μοὔτυχε ν᾿ ἀπιστήσω κάποτε
στὴν πολυαγαπημένη μου,
ὅμως ποτέ μου στὸ τραγούδι
ποὺ τραγούδησα γι᾿ αὐτήν·
οὔτε ποτὲ καὶ τὰ τραγούδια
μ᾿ ἀπατήσανε.

Ὅποια κι ἂν εἶναι ἡ γλῶσσα τους
πάντοτε τὰ τραγούδια τὰ κατάλαβα.

Σ᾿ αὐτὸν τὸν κόσμο τίποτα
ἀπ᾿ ὅσα μπόρεσα νὰ πιῶ
καὶ νὰ γευτῶ
ἀπ᾿ ὅσες χῶρες γνώρισα
ἀπ᾿ ὅσα μπόρεσα ν᾿ ἀγγίξω
καὶ νὰ νιώσω
τίποτα, τίποτα
δὲ μ᾿ ἔκανε ἔτσι εὐτυχισμένον
ὅσο τὰ τραγούδια...

ΕΝΑ ΝΑΝΟΥΡΙΣΜΑ

για...καληνύχτα!

Πέμπτη, 22 Απριλίου 2010

Η ΜΑΡΙΟΝΕΤΑ - GABRIEL GARCIA MARQUEZ



Αν ο Θεός ξεχνούσε για μια στιγμή ότι είμαι μια μαριονέτα φτιαγμένη από κουρέλια και μου χάριζε ένα κομμάτι ζωή, ίσως δεν θα έλεγα όλα αυτά που σκέφτομαι, αλλά σίγουρα θα σκεφτόμουν όλα αυτά που λέω εδώ.

Θα έδινα αξία στα πράγματα, όχι γι' αυτό που αξίζουν, αλλά γι' αυτό που σημαίνουν.

Θα κοιμόμουν λίγο, θα ονειρευόμουν πιο πολύ, γιατί για κάθε λεπτό που κλείνουμε τα μάτια, χάνουμε εξήντα δευτερόλεπτα φως.

Θα συνέχιζα όταν οι άλλοι σταματούσαν, θα ξυπνούσα όταν οι άλλοι κοιμόταν.

Να λες πάντα αυτό που νιώθεις και να κάνεις πάντα αυτό που σκέφτεσαι.

Αν ήξερα ότι σήμερα θα ήταν η τελευταία φορά που θα σε έβλεπα να κοιμάσαι, θα σε αγκάλιαζα σφιχτά και θα προσευχόμουν στον Κύριο για να μπορέσω να γίνω ο φύλακας της ψυχής σου.

Αν ήξερα ότι αυτή θα ήταν η τελευταία φορά που θα σε έβλεπα να βγαίνεις απ' την πόρτα, θα σε αγκάλιαζα και θα σού έδινα ένα φιλί και θα σε φώναζα ξανά για να σου δώσω κι άλλα.

Αν ήξερα ότι αυτή θα ήταν η τελευταία φορά που θα άκουγα τη φωνή σου,

θα ηχογραφούσα κάθε σου λέξη για να μπορώ να τις ακούω ξανά και ξανά.

Αν ήξερα ότι αυτές θα ήταν οι τελευταίες στιγμές που σε έβλεπα, θα έλεγα Σ' Αγαπώ . . και δεν θα υπέθετα, ανόητα . . ότι το ξέρεις ήδη.


Gabriel Garcia Marquez

ΠΙΑΝΟ ΒΥΘΟΥ - Γιάννης Βαρβέρης

Αυτές οι νότες
που σας στέλνω
με την άνωση
δεν έχουν πια κανένα
μα κανένα μουσικό ενδιαφέρον.
Απ’ τον καιρό του ναυαγίου
που αργά μας σώριασε τους δύο
ως κάτω στο βυθό
σαν βάρος έκπληκτο
το πιάνο του ολόφωτου υπερωκεανίου κι´ εγώ
έχουμε γίνει μάλλον μια διακόσμηση πυθμένος
μια υπόκωφη επίπλωση βυθού
ένα λουλούδι εξωτικό
ή ένα τεράστιο όστρακο
φωλιά ιπποκάμπων
διάδρομος ψαριών που όλο απορούν
μπρος στην ασπρόμαυρη αυτή μνήμη
του παπιγιόν των πλήκτρων του κολάρου.

Κι αν σε καμιά βαρκάδα σας
διακρίνετε στην ήρεμη επιφάνεια
τρεις πέντε δέκα φυσαλίδες
σαν ντο και σόλ και μί
μη φανταστείτε μουσική .
είναι λίγη σκουριά που όταν θυμάται
πιέζει κι ανεβαίνει.

Γι´ αυτό να μην ανησυχείτε.
Το πιάνο μου κι εγώ
είμαστ’ εδώ πολύ καλά
εκπνέοντας ίσως πότε πότε νότες άσχετες
αλλά μες στην ασφάλεια πλήρους ναυαγίου
και ιδίως
μακριά επιτέλους
από κάθε προοπτική πνιγμού.

Τρίτη, 20 Απριλίου 2010

MISTAKES

Andrei Tarkovsky



Ο άνθρωπος είναι απασχολημένος να κυνηγά φαντάσματα και να προσκυνά είδωλα. Στο τέλος όλα καταλήγουν σ’ ένα, και μάλιστα απλό στοιχείο, το μόνο στο οποίο μπορεί να υπολογίζει στη ζωή του: την ικανότητα να αγαπάει.
Το στοιχείο αυτό μπορεί να αναπτυχθεί μες στη ψυχή και να γίνει ο υπέρτατος παράγοντας που καθορίζει το νόημα της ζωής ενός ανθρώπου.
Έργο μου είναι να κάνω το θεατή που βλέπει τις ταινίες μου να συνειδητοποιήσει την ανάγκη του να αγαπάει και να τον αγαπούν, να καταλάβει ότι τον καλεί η ομορφιά κοντά της.
.......................................................
Ό,τι κι αν συμβεί, το νόημα της ταινίας, αυτό που έδωσε σε κάποιον την αρχική ιδέα να τη γυρίσει, δεν πρέπει να "χυθεί" στο δρόμο, στην πορεία της δουλειάς, κυρίως εφόσον η σύλληψη παίρνει σάρκα και οστά μέσα από τον κινηματογράφο, δηλαδή χρησιμοποιώντας εικόνες της ίδιας της πραγματικότητας η σύλληψη πρέπει να ζωντανέψει στην ταινία μόνο μέσα από την άμεση επαφή με τον πραγματικό,απτό κόσμο...

Είναι σοβαρό λάθος, θα έλεγα μοιραίο, να ακολουθεί μια ταινία πιστά, ό,τι είναι γραμμένο στο χαρτί, να μεταφέρει κανείς στην οθόνη δομές που τις έχει μελετήσει από πριν με τρόπο εγκεφαλικό. Αυτό το απλό επιχείρημα μπορεί να το διεκπεραιώσει κάθε επαγγελματίας τεχνίτης. Η καλλιτεχνική δημιουργία είναι ζωντανή διαδικασία και απαιτεί ικανότητες για άμεση παρατήρηση του συνεχώς μεταβαλλόμενου, αεικίνητου υλικού κόσμου.

Ο ζωγράφος με τα χρώματα, ο συγγραφέας με τις λέξεις και ο συνθέτης με τους ήχους αναλαμβάνουν έναν αδυσώπητο,φθοροποιό αγώνα, για να υποτάξουν το υλικό στο οποίο βασίζεται η δουλειά τους.

Ο κινηματογράφος εμφανίστηκε σαν μέσο καταγραφής της κίνησης της πραγματικότητας, μιας κίνησης υπαρκτής,συγκεκριμένης, χρονικά καθορισμένης και μοναδικής.

από το βιβλίο "Σμιλεύοντας τον χρόνο" του Αντρέι Ταρκόφσκι
Εκδόσεις Νεφέλη

Όνειρα και κινηματογράφος μοιράζονται την ίδια πρώτη ύλη: τις εικόνες.
Ωστόσο, ο τρόπος που αυτές οργανώνονται δεν είναι κοινός στις δύο περιπτώσεις, κάτι που οφείλεται στη ριζικά διαφορετική αντίληψη του χρόνου (αρκεί να αναλογιστούμε πόσα …δίωρα φιλμ χωρούν σε πέντε λεπτά ύπνου!).
Οι ταινίες του Andrei Tarkovsky, και ειδικότερα ο Καθρέφτης, αποτελούν την εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα. Ποτέ άλλοτε ένα φιλμ δεν άγγιξε με τέτοια επιτυχία τη φύση του ονείρου, χάρη στην αντιμετώπιση που επιφυλάσσει ο σκηνοθέτης στον παράγοντα «χρόνος». Αυτός συλλαμβάνεται ως μια παρουσία πολυδιάστατη και το παρόν, μια καταπιεστική θαρρείς κινηματογραφική σύμβαση (όλες οι ταινίες είναι καταδικασμένες να παρακολουθούνται σε αυτόν), εδώ διασπάται στα ημιτόνιά του. Έτσι, όλα καταλήγουν να αποτελούν θέμα ρυθμού και ο σπουδαίος Ρώσος δημιουργός ενορχηστρώνει τους διαφορετικούς κώδικες που μεταχειρίζεται (χρώμα, φως, ήχος, μουσική, ερμηνείες) με μία ανεπανάληπτη μαεστρία. Σε μια αξέχαστη σκηνή, η βροχή εισβάλλει μέσα στο σπίτι (όπως στη Nostalghia, το χιόνι θα πέσει μέσα στην εκκλησία), στέκοντας ως απόδειξη ότι για τον Tarkovsky η ζωή εξελίσσεται και αναλύεται σε χρονικά παρακλάδια παράλληλα με τις όποιες χωρικές συνιστώσες. Δε χρειάζεται το εκβιαστικό δραματουργικό εργαλείο των flashbacks για να εικονογραφήσει αυτήν την αλήθεια (του) - αρκεί μία απλή κίνηση της κάμερας που καταλήγει να κοιτάζει στον καθρέφτη.

Σάββατο, 17 Απριλίου 2010

Βόλφγκανγκ Χέσνερ - Άννα Αχμάτοβα. Η θυελλώδης ζωή μιας μεγάλης ποιήτριας

Νόμιζα πως ήξερα καλά κάθε είδους αϋπνία,/Όλα τα μονοπάτια και τις αβύσσους,/Αλλ’ αυτή εδώ είναι σαν το ποδοβολητό του ιππικού/Υπό τον βίαιο ήχο μιας τρομπέτας./Μπαίνω μέσα στα εγκαταλειμμένα σπίτια,/Η ζεστή φωλιά κάποιου, κάποτε… (άτιτλο, 1940).
Ήταν ελάχιστες φορές οι φορές που η Άννα Αχμάτοβα (1889-1966) είχε ένα σπίτι – ασφαλή φωλιά. Το μεγαλύτερο διάστημα της ζωής της έζησε διωκόμενη από το σοβιετικό καθεστώς και βίωσε κάθε σκληρότητα που θα μπορούσε να ζήσει ένας πνευματικός άνθρωπος στα χρόνια της σταλινικής τρομοκρατίας.
Έζησε την εκτέλεση του πρώτου συζύγου της, ποιητή Νικολάι Γκουμιλιόφ, ως «εχθρού του λαού», από τις μυστικές υπηρεσίες και τον εγκλεισμό του γιου της σε στρατόπεδο συγκέντρωσης (που πλήρωνε την απέχθεια του κράτους για τους γονείς του, κάτι για το οποίο δεν την συγχώρεσε ποτέ) προσπαθώντας απελπισμένα να τον απελευθερώσει επί δεκαετία, ακόμα και θυσιάζοντας την ποιητική της ψυχή, δημοσιεύοντας ωδή για τον Στάλιν (αν και κανείς δεν την πίστεψε, αναγνωρίζοντας την γνώριμη κρυμμένη της ειρωνεία). Είδε τον τρίτο σύζυγό της να καταδικάζεται σε καταναγκαστικά έργα και να πεθαίνει στη φυλακή, τους συμποιητές της να σιωπούν ή να εξορίζονται στα γκουλάγκ ή να οδηγούνται στα ψυχιατρεία. Την εξαφάνιση του αγαπημένου της φίλου ποιητή Όσιπ Μαντελστάμ, του Μπόρις Πίλνιακ, την αυτοκτονία του Μαγιακόφσκι, τον θάνατο του Μπουλγκάκοφ. Για την ίδια το καθεστώς επιφύλαξε πιο διακριτική μεταχείριση: με κάθε ευκαιρία δυσφημίστηκε, αποκλείστηκε και διαβλήθηκε, τα βιβλία της πολτοποιήθηκαν το 1925, ο Τρότσκι αποκήρυξε την συλλογή Αnno Domini, ο Ζντάνοφ την απέπεμψε από την Ένωση Συγγραφέων λέγοντας: «Είναι μισή καλόγρια, μισή πόρνη, ή, πιο σωστά, καλόγρια και πόρνη. Μέσα της μπλέκονται ασέλγεια και προσευχή».
Κι όμως, εκείνη η ασκητική μορφή αποδέχτηκε τη δυστυχία ως προσωπικό της πεπρωμένο, με μια φιλοσοφία εγκαρτέρησης και ψυχικής δύναμης στον πόνο, πολύ κοντά στην ρωσική νοοτροπία. Όπως παλαιότερα πίστευε πως την διάλεξε η μοίρα για να κυοφορεί μέσα της όλες τις εσωτερικές της αντιφάσεις, τώρα θα παρέμενε αξιοπρεπής και απόμακρη ακόμα και στις ουρές για το ψωμί. Συνέχισε να γράφει ποιήματα που όχι μόνο δεν θα εκδίδονταν ποτέ αλλά θα ήταν επικίνδυνο ακόμα και να βρεθούν. Δεν έμενε παρά να τα μαθαίνει απ’ έξω, να τα απαγγέλει κρυφά σε φίλους, να κυκλοφορούν από στόμα σε στόμα. Άλλωστε είχε ήδη αποκτήσει αμέτρητους αναγνώστες από τα πρώτα της βήματα, με την προσιτή της γραφή, την αβυσσώδη ευαισθησία και την κοινή γλωσσική αποτύπωση του κορυφαίου, του καθημερινού και του οικείου. Είχε ξεκινήσει υποχρεωτικά ψευδώνυμη για να μην χαλάσει το καλό όνομα της οικογένειας, επιλέγοντας τα πέντα άλφα σαν μια παρατεταμένη κραυγή. Ακμεΐστρια – μέλος του φερώνυμου κινήματος που ήθελε διαυγέστατους στίχους αντί για διφορούμενους συμβολισμούς, πολυταξιδιώτισσα, είχε υμνήσει τον έρωτα, τη φύση και την θηλυκότητα, ποτέ όμως την νοσταλγία και την παραίτηση (αξίωμα που εδώ ανασκευάζεται πειστικά).
Αυτή η σπάνια γυναίκα, που υπήρξε έμπνευση και για πολλούς καλλιτέχνες, και όχι μόνο ζωγράφους και φωτογράφους (από τα 16 σκίτσα που της χάρισε ο γοητευμένος Μοντιλιάνι, μπόρεσε να σώσει μόνο ένα, που επέζησε από κάθε μετακόμιση και κρεμόταν στα φτωχικά της δωμάτια), προτού μιλήσει για τον θάνατο και πενθήσει (ιδίως στο Ρέκβιεμ) όχι τόσο τους νεκρούς όσο τους πενθούντες, τώρα αποκτούσε ένα τεράστιο «προφορικό» αναγνωστικό κοινό, μένοντας ολοζώντανη στη συνείδησή του. Ολοζώντανη μέχρι σήμερα, γιατί οι ποιητές επιβιώνουν και ζουν αμέτρητες ζωές κάθε φορά που τους διαβάζουμε, ενώ τα δουλικά ανθρωπάκια γίνονται σκόνη. Όταν, προς το τέλος της ζωής της, είδε να επανεκδίδονται τα ποιήματα της Τσβετάγιεβα και του Παστερνάκ δήλωσε: Νιώθω πιο ήσυχη τώρα. Είδαμε πόσο ανθεκτική είναι η ποίηση. Και η μνήμη, θα προσθέσω.
Ο «Ανατολικογερμανός» Β.Χ. (μελετητής κυρίως της ρωσικής και γερμανικής λογοτεχνίας) μας παραδίδει μια ιδανική μορφή βιογραφίας: μικρή σε έκταση και πυκνή σε περιεχόμενο, τέμνει τριπλά το αξεδιάλυτο πλέγμα ζωής και έμπνευσης της ποιήτριας: την βιογραφεί, φωτίζοντας παράλληλα τα ποιήματά της (με εκτενή αποσπάσματα) και τις παράλληλες διαδρομές της ρωσικής ιστορίας, χρησιμοποιώντας και μαρτυρίες φίλων και συνεργατών, επιστολές κ.ά.
Συντεταγμένες: Εκδόσεις Μελάνι, 2004, μετάφραση Ανίτα Συριοπούλου, απόδοση ποιημάτων Γιάννης Αντιόχου, πρόλογος Μυρσίνη Γκανά, σελ. 224, με χρονοδιάγραμμα, μαρτυρίες, βιβλιογραφία και δεκαεξασέλιδο ένθετο μαυρόασπρων φωτογραφιών. (Wolfgang Hassner, Anna Achmatowa, 1998).

Πρώτη δημοσίευση:  http://www.mic.gr/books.asp?id=19103
Πηγή: http://pandoxeio.wordpress.com/2009/10/23/hassner/

Παρασκευή, 16 Απριλίου 2010

Aziza Mustafa Zadeh - Desperation!

και για καληνύχτα, αυτό...


Aziza Mustafa Zadeh - Dance of Fire



ο χορός της φωτιάς για πνεύματα ανήσυχα και φλογερά
προστάζει τα χέρια, το σώμα, την ψυχή
να κινηθούν αχόρταγα,
να λικνιστούν γλυκά σαν της φλόγας τη σιωπηλή την κίνηση
ν' ακούσουν και να εκστασιαστούν, να ταξιδέψουν, να μαγευτούν
απ' της πλανεύτρας το άγγιγμα πάνω στ΄ ασπρόμαυρα τα πλήκτρα.
Μια από τις πιο όμορφες μουσικές που έχω ακούσει, από μια όμορφη και τόσο ταλαντούχα μουσικό.

Δευτέρα, 12 Απριλίου 2010

Καβάφης

Απαγγέλει ο Χρίστος Τσάγκας
Μουσική: Φίλιππος Περιστέρης

Ο Καβάφης, ο Μπόρχες και ο Πεσσόα

Ο Ν. Βαγενάς συγκρίνει τη διεθνή απήχηση του αλεξανδρινού ποιητή με εκείνη των δύο άλλων, πολυ-συζητούμενων σήμερα συγγραφέων

Ο Καβάφης είναι μαζί με τον Αργεντινό Μπόρχες και τον Πορτογάλο Πεσσόα ένας από τους τρεις ποιητές της λογοτεχνικής περιφέρειας που, παρότι δεν βρίσκονται εν ζωή, αποτελούν σήμερα σημεία αναφοράς παγκοσμίως. Η φήμη βέβαια του Μπόρχες απορρέει λιγότερο από τα ποιήματά του και περισσότερο από την πεζογραφία του, η οποία όμως είναι πεζογραφία ποιητικής φύσεως: και ο Μπόρχες, όπως ο Καβάφης, κάνει ποίηση με τα μέσα της πρόζας, μιας πρόζας που φορά ένα επιπλέον προσωπείο, εκείνο του δοκιμιοφανούς λόγου. Οι όροι για τη σύγκριση της διεθνούς απήχησης του Καβάφη με εκείνη του Μπόρχες προσφέρονται βέβαια μόνο για αναλογικές μετρήσεις. Και τούτο γιατί ο Καβάφης είναι ποιητής μιας ασθενούς γλώσσας, ασθενούς όχι μόνο με την έννοια ότι η ελληνική μιλιέται από λίγα μόνο εκατομμύρια ανθρώπων, αλλά και επειδή, όπως λέγεται και λέγεται σωστά είναι γλώσσα ανάδελφη, ενώ ο Μπόρχες γράφει στη δεύτερη περισσότερο ομιλούμενη γλώσσα του δυτικού ημισφαιρίου, σε μια γλώσσα που ανήκει στη μεγάλη οικογένεια των λατινογενών γλωσσών (γι' αυτό και τον χαρακτηρισμό του ως συγγραφέα της περιφέρειας τον χρησιμοποιώ ως έναν βαθμό καταχρηστικώς). Η λογοτεχνία που γράφεται στην ισπανική γλώσσα έχει πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες μετάφρασης και απήχησης απ' ό,τι η γραφόμενη στην ελληνική, αφού η μελέτη της στα πανεπιστήμια του εξωτερικού, τα οποία αποτελούν έναν σημαντικότατο δίαυλο διάδοσης της λογοτεχνίας μιας ξένης χώρας, γίνεται περισσότερο εκτεταμένα απ' ό,τι η μελέτη της νεοελληνικής λογοτεχνίας και αφού η κατά πολύ ευρύτερη διάδοση της ισπανομάθειας την κάνει να έχει ευκολότερη πρόσβαση στα μέσα μαζικής επικοινωνίας.
Οι ποιητικοί δρόμοι
Περισσότερο πρόσφορη είναι η παραβολή της απήχησης του Καβάφη με εκείνη του Πεσσόα, γιατί η πορτογαλική, παρότι πολύ λιγότερο ασθενής απ' ό,τι η ελληνική και καθόλου ανάδελφη, θα μπορούσε να θεωρηθεί μη ισχυρή γλώσσα σε σύγκριση με τις μείζονες ισχυρές. Ο Πεσσόα είναι αντικείμενο ενδιαφέροντος, πιστεύω, περισσότερο για την ποιητική τακτική του και λιγότερο για την ίδια την ποίησή του. Είναι κυρίως η χρήση πολλαπλών ποιητικών προσωπείων, των πολλών λογοτεχνικών ετερωνύμων του, όπως ονομάζονται, και ο ιδιόμορφος βίος του, εκείνα που δημιούργησαν τον μύθο της ποίησης του Πεσσόα, που είναι περισσότερο μύθος του προσώπου του ποιητή Πεσσόα, ενώ ο μύθος του Καβάφη είναι διαμορφωμένος με την αντίστροφη φορά: ξεκινάει από τη μυθοποίηση της ποίησής του για να επεκταθεί και στο πρόσωπο του ποιητή. Και δεν θα μπορούσε να ήταν διαφορετικά. Γιατί η ποίηση του Πεσσόα είναι ποίηση σπουδαία μόνο γιατί αναπαράγει με μεγάλη δεξιοτεχνία ποιητικούς τρόπους παραδεδομένους ή κοινούς μοντερνιστικούς.

Η ιδιοτυπία της βρίσκεται στη χρήση, λιγότερο ή περισσότερο, διαφορετικών τεχνοτροπιών, από τις οποίες όμως καμία δεν ανοίγει, όπως η ποίηση του Καβάφη, έναν ουσιαστικά καινούργιο ποιητικό δρόμο.

Αν λάβουμε, λοιπόν, υπόψη τους υλικούς όρους παραγωγής αυτού που ονομάζουμε απήχηση, μπορούμε να πούμε ότι η γενική απήχηση του Καβάφη, αναλογικά, δεν είναι μικρότερη από την απήχηση του Μπόρχες, ενώ η απήχησή του στους ποιητές είναι μεγαλύτερη σε απόλυτους αριθμούς: τα ποιήματα που έχουν γραφεί για το έργο και για τη μορφή του Καβάφη είναι περισσότερα από εκείνα που έχουν γραφεί για το έργο και για τη μορφή του Μπόρχες.
Το γεγονός ότι ο Καβάφης ολοκλήρωσε το έργο του πενήντα χρόνια πριν από τον Μπόρχες δεν καθιστά τη σύγκριση χρονικά ευνοϊκή γι' αυτόν, όταν σκεφτεί κανείς ότι οι δύο συγγραφείς γίνονται γνωστοί εκτός των ορίων της γλώσσας τους την ίδια εποχή, τη δεκαετία του 1960 (αν η χρονική παράμετρος ευνοεί κάποιον, αυτός είναι ο Μπόρχες που ζει ως το 1987: οι ζωντανοί συγγραφείς προκαλούν το ενδιαφέρον περισσότερο απ' ό,τι εκείνοι που έχουν πεθάνει πριν από μισόν αιώνα). Οσο για τη σύγκριση της απήχησης του Πεσσόα (που πέθανε το 1935) με εκείνη του Καβάφη, η δεύτερη είναι ασφαλώς μεγαλύτερη. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι ο Πεσσόα αντιμετωπίζεται περισσότερο ως ένα γοητευτικό λογοτεχνικό περίεργο. Υπάρχουν πολλοί ξένοι λάτρες των ετερωνύμων του, όμως αμφιβάλλω αν κάποιος από αυτούς μπορεί να εκστασιαστεί διαβάζοντας μεταφράσεις των ποιημάτων του.
Γοητεία από τα παλιά
Μια ακόμη σύγκριση, αυτή τη φορά με έναν ποιητή του λογοτεχνικού κέντρου, δεν μου φαίνεται άτοπη. Μπορούμε να παραβάλουμε τη διεθνή απήχηση της ποίησης του Καβάφη από το 1960 έως σήμερα με την απήχηση του ποιητικού έργου του Ελιοτ κατά τη διάρκεια της ακμής της (από τα μέσα της δεκαετίας του 1920 ως τον θάνατο του Ελιοτ, το 1965). Δεν θέλω βέβαια να πω ότι η απήχηση του Καβάφη στην εποχή μας είναι ίδια με εκείνη του Ελιοτ στη δική του εποχή (δεν πρέπει να ξεχνάμε σε ποια γλώσσα έγραφε ο Ελιοτ, τη σημασία του έργου του για τη διαμόρφωση του ποιητικού μοντερνισμού, και τη σημασία του ποιητικού μοντερνισμού για την ιστορία της ποίησης της νεότερης εποχής). Ωστόσο νομίζω ότι μπορούμε να πούμε ότι, όπως ο Ελιοτ είναι ο κύριος εκπρόσωπος της μοντερνιστικής ποίησης, ο Καβάφης είναι το επιβεβαιώνει ο τόμος των ξένων καβαφογενών ποιημάτων, για τον οποίο μίλησα σε προηγούμενη επιφυλλίδα μου ο αντιπροσωπευτικότερος ποιητής της εποχής μας, που ονομάζεται μεταμοντέρνα εποχή. Δεν λέω ότι είναι ο αντιπροσωπευτικότερος ποιητής της μεταμοντέρνας ποίησης, γιατί ποίηση μεταμοντέρνα με την έννοια η οποία να τη διαφοροποιεί ουσιωδώς από τη μοντερνιστική ποίηση δεν πιστεύω ότι υπάρχει δεν πιστεύω ότι μπορεί να υπάρξει: η ποίηση είναι ακριβώς το αντίθετο της έννοιας του μεταμοντέρνου. Γι' αυτό και η εποχή μας παρουσιάζει την ιδιοτυπία ιδιοτυπία ειρωνική να εκφράζεται ποιητικά με τρόπους που εκδηλώνουν όχι το πνεύμα της αλλά την αντίθεση (υπονοούμενη ή και άμεση) προς το πνεύμα της. Η ποίηση της εποχής μας είναι ακόμη ποίηση μοντερνιστική, εκτός αν την ονομάσουμε μεταμοντέρνα (ονομασία ανεπιτυχής) για να τη διακρίνουμε από εκείνη της πρώτης φάσης του μοντερνισμού.

Ο Καβάφης είναι, αν όχι ο γνωστότερος, ο γοητευτικότερος ποιητής της εποχής μας· και είναι ταυτόχρονα αυτό που οι Αγγλοσάξονες αποκαλούν the poet's poet, δηλαδή ο ποιητής που θαυμάζουν περισσότερο οι ποιητές πράγμα αξιοσημείωτο όταν σκεφτούμε ότι ποιητές των ποιητών είναι συνήθως οι «δύσκολοι» ποιητές, που δεν γοητεύουν το ευρύτερο κοινό. Η σημασία της απήχησής του σε σύγκριση με εκείνη του Ελιοτ γίνεται μεγαλύτερη, αν συνυπολογίσουμε δύο ακόμη στοιχεία που καθιστούν την ποίηση του Καβάφη φαινόμενο, απ' όσο γνωρίζω, μοναδικό· πρώτον ότι, ενώ η εκτός των ορίων της αγγλοφωνίας γοητεία της ποίησης του Ελιοτ απορρέει ως επί το πλείστον από το πρωτότυπο, ή και από το πρωτότυπο, η εκτός Ελλάδος γοητεία του Καβάφη ασκείται αποκλειστικά διαμέσου της μετάφρασης, συχνά μάλιστα μέσα από μια διπλή διαμεσολάβηση, αφού πολλές μεταφράσεις του γίνονται από μιαν άλλη μετάφραση (συνήθως από την αγγλική)· δεύτερον ότι η γοητεία αυτή πηγάζει από μια ποίηση που είναι χρονικώς παλαιά. Η ποίηση του Ελιοτ έφερνε κάτι το καινούργιο στην εποχή της. Η ποίηση του Καβάφη φέρνει κάτι το καινούργιο σε μια μεταγενέστερη εποχή.

Ο κ. Νάσος Βαγενάς είναι καθηγητής της Θεωρίας της Κριτικής της Λογοτεχνίας στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Jorge Luis Borges

Ο ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ

Ο ίδιος ο Δίας, δεν θα μπορούσε
να λύσει τα πέτρινα δίκτυα που με περικυκλώνουν.

Έχω ξεχάσει τον άντρα που ήμουν παλιά.
Ακολουθώ το μισητό δρόμο με τους μονότονους τοίχους,
που είναι η μοίρα μου.
Ορθογώνιες στοές
που καμπυλώνουν σε μυστικούς κύκλους
με τα χρόνια.

Παραπέτα που έχουν ραγίσει
μες του χρόνου τη φθορά..
Στη χλομή σκόνη έχω αποκρυπτογραφήσει ίχνη που φοβάμαι.
Ο αέρας έχει φέρει μες την απογευματινή κοιλότητα
μια κραυγή ή τον αντίλαλο μιας έρημης κραυγής.
Ξέρω πως μες τις σκιές είναι 'Aλλος,
που έχει σκοπό να εξαντλήσει τις ατελείωτες μοναξιές.

Παρασκευή, 9 Απριλίου 2010

jazz pure jazz

Corinne Bailey Rae

μέσα μου ακούω τη φωνούλα της καρδιάς
να ψιθυρίζει μελωδίες όμορφες σαν αυτή
και οι χτύποι δυναμώνουν
μένει χώρος μόνο για την ομορφιά, τη φλόγα, το μυστήριο, τη Ζωή

Σάββατο, 3 Απριλίου 2010

Madeleine Peyroux

η αγάπη είναι η πεμπτουσία της ζωής
η δύναμη
η ομορφιά
η γνώση
.....
η ίδια η ζωή
Εύχομαι καλή Ανάσταση με αγάπη πραγματική μέσα από την ψυχή!


and the lyrics...
Careless Love
Love, oh love, oh careless love,
You've fly though my head like wine
You've wrecked the life
Of many a poor girl
And you nearly spoiled this life of mine

Love, oh love, oh careless love
In your clutches of desire
You've made me break a many true vow
Then you set my very soul on fire

Love, oh love, oh careless love,
All my happiness bereft
Cause you've filled my heart with weary old blues
Now I'm walkin' talkin' to myself

Love, oh love, oh careless love,
Trusted you now it's too late
You've made me throw my old friend down
That's why I sing this song of hate

Love, oh love, oh careless love,
Night and day I weep and moan
You brought the wrong man into this life of mine
For my sins till judgement I'll atone

Παρασκευή, 2 Απριλίου 2010

Gabriel Garcia Marquez

Ένα γράμμα του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες προς τους φίλους, τους γνωστούς και τους άγνωστους αναγνώστες του, όλους εμάς.
Αυτό το γράμμα διάλεξα να αναρτήσω απόψε.΄Ενα κείμενο τόσο βαθύ και ουσιαστικό που πιστεύω ότι όλοι αξίζει να διαβάσετε. ΄Ενα κείμενο για τα μυστικά μονοπάτια της ψυχής αλλά και για την καθημερινότητά μας που τόσο συχνά χάνουμε, ψάχνοντας το διαφορετικό, το εξεζητημένο, το άπιαστο.

«Αν ο Θεός ξεχνούσε για μια στιγμή ότι είμαι μια μαριονέτα φτιαγμένη από κουρέλια και μου χάριζε ένα κομμάτι ζωή, ίσως να έλεγα όλα αυτά που σκέφτομαι, αλλά σίγουρα θα σκεφτόμουν όλα αυτά που λέω εδώ. Θα έδινα αξία στα πράγματα, όχι γι’ αυτά που αξίζουν, αλλά γι’ αυτό που σημαίνουν. Θα κοιμόμουν λίγο, θα ονειρευόμουν πιο πολύ, γιατί για κάθε λεπτό που κλείνουμε τα μάτια, χάνουμε εξήντα δευτερόλεπτα φως.

Θα συνέχιζα όταν οι άλλοι σταματούσαν, θα ξυπνούσα όταν οι άλλοι κοιμόνταν. Θα άκουγα όταν οι άλλοι μιλούσαν και πόσο θα απολάμβανα ένα ωραίο παγωτό σοκολάτα!

Αν ο Θεός μου δώριζε ένα κομμάτι ζωή, θα ντυνόμουν λιτά, θα ξάπλωνα μπρούμυτα στον ήλιο, αφήνοντας ακάλυπτο όχι μόνο το σώμα αλλά και την ψυχή μου. Θεέ μου, αν μπορούσα, θα έγραφα το μίσος μου πάνω στον πάγο και θα περίμενα να βγει ο ήλιος. Θα ζωγράφιζα μ’ ένα όνειρο του Βαν Γκογκ πάνω στα άστρα ένα ποίημα του Μπενεντέτι κι ένα τραγούδι του Σερράτ θα ήταν η σερενάτα που θα χάριζα στη σελήνη. Θα πότιζα με τα δάκρυά μου τα τριαντάφυλλα, για να νοιώσω τον πόνο από τ’ αγκάθια τους και το κοκκινωπό φιλί των πετάλων τους...

Θεέ μου, αν είχα ένα κομμάτι ζωή... Δεν θα άφηνα να περάσει ούτε μια μέρα χωρίς να πω στους ανθρώπους ότι αγαπώ, ότι τους αγαπώ. Θα έκανα κάθε άνδρα και γυναίκα να πιστέψουν ότι είναι αγαπητοί μου και θα ζούσα ερωτευμένος με τον έρωτα. Στους ανθρώπους θα έδειχνα πόσο λάθος κάνουν να νομίζουν ότι παύουν να ερωτεύονται όταν γερνούν, χωρίς να καταλαβαίνουν ότι γερνούν όταν παύουν να ερωτεύονται! Στο μικρό παιδί θα έδινα φτερά, αλλά θα το άφηνα να μάθει μόνο του να πετάει. Στους γέρους θα έδειχνα ότι το θάνατο δεν τον φέρνουν τα γηρατειά αλλά η λήθη. Έμαθα τόσα πράγματα από σας, τους ανθρώπους… Έμαθα πως όλοι θέλουν να ζήσουν στην κορυφή του βουνού, χωρίς να γνωρίζουν ότι η αληθινή ευτυχία βρίσκεται στον τρόπο που κατεβαίνεις την απόκρημνη πλαγιά.


Έμαθα πως όταν το νεογέννητο σφίγγει στη μικρή παλάμη του, για πρώτη φορά, το δάχτυλο του πατέρα του, το αιχμαλωτίζει για πάντα. Να λες πάντα αυτό που νοιώθεις και να κάνεις πάντα αυτό που σκέφτεσαι. Αν ήξερα ότι σήμερα θα ήταν η τελευταία φορά που θα σ’ έβλεπα να κοιμάσαι, θα σ’ αγκάλιαζα σφιχτά και θα προσευχόμουν στον Κύριο για να μπορέσω να γίνω ο φύλακας της ψυχής σου. Αν ήξερα ότι αυτή θα ήταν η τελευταία φορά που θα σ’ έβλεπα να βγαίνεις από την πόρτα, θα σ’ αγκάλιαζα και θα σού ‘δινα ένα φιλί και θα σε φώναζα ξανά για να σου δώσω κι άλλα.


Αν ήξερα ότι αυτή θα ήταν η τελευταία φορά που θα άκουγα τη φωνή σου, θα ηχογραφούσα κάθε σου λέξη για να μπορώ να την ακούω ξανά και ξανά. Αν ήξερα ότι αυτές θα ήταν οι τελευταίες στιγμές που σ’ έβλεπα, θα έλεγα "σ’ αγαπώ" και δεν θα υπέθετα, ανόητα, ότι το ξέρεις ήδη. Υπάρχει πάντα ένα αύριο και η ζωή δίνει ευκαιρίες για να κάνουμε τα πράγματα όπως πρέπει, αλλά σε περίπτωση που κάνω λάθος και μας μένει μόνο το σήμερα, θα’ ήθελα να σου πω πόσο σ’ αγαπώ κι ότι ποτέ δεν θα σε ξεχάσω. Το αύριο δεν το έχει εξασφαλίσει κανείς, είτε νέος είτε γέρος. Σήμερα μπορεί να είναι η τελευταία φορά που βλέπεις τους ανθρώπους που αγαπάς. Γι’ αυτό μην περιμένεις άλλο, καν’ το σήμερα, γιατί αν το αύριο δεν έρθει ποτέ, θα μετανιώσεις σίγουρα για τη μέρα που δεν βρήκες χρόνο για ένα χαμόγελο, μια αγκαλιά, ένα φιλί και ήσουν πολύ απασχολημένος για να κάνεις πράξη μια επιθυμία. Κράτα αυτούς που αγαπάς κοντά σου, πες τους ψιθυριστά πόσο πολύ τους χρειάζεσαι, αγάπα τους και φέρσου τους καλά, βρες χρόνο για να τους πεις “συγγνώμη”, “συγχώρεσε με”, “σε παρακαλώ”, “ευχαριστώ” κι όλα τα λόγια αγάπης που ξέρεις. Κανείς δεν θα σε θυμάται για τις κρυφές σου σκέψεις. Ζήτα απ’ τον Κύριο τη δύναμη και τη σοφία για να τις εκφράσεις.


Δείξε στους φίλους σου τι σημαίνουν για σένα».

Μετάφραση: Βασίλης Τερζής
http://www.netlab.gr/Personal/Gr/Keimena/by_Marquez.htm

Nabil Khoury

ΜΕΘΗ Η ΖΩΗ
Μέθη τούτη η ζωή, και της μέθης το κορύφωμα

άνθρωπος περιπλανώμενος πάνω στης γης το χώμα
υπόσχεση γεννιέται και καταλήγει ανάμνηση
και κάθε μέρα μιαν ακόλουθη έχει
και φασαρία από κάποιον ερχόμενο και από φευγάτο φασαρία

Nabil Khoury (1939-2002)
Μετάφραση: Roni Bou Saba

Πέμπτη, 1 Απριλίου 2010

ALL THAT JAZZ

the only reality is ...that life is sweet
η πιο αισιόδοξη προσέγγιση του θανάτου που έχω δει ποτέ...