Πέμπτη, 11 Φεβρουαρίου 2010

Luis Sepulveda - ΤΟ ΛΥΧΝΑΡΙ ΤΟΥ ΑΛΑΝΤΙΝ

Η ζούγκλα των αισθημάτων
ΕΡΩΤΕΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ, ΒΑΘΙΕΣ , ΦΙΛΙΕΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΔΕΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΒΑΦΙΚΗ , ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ , ΔΙΑΠΕΡΝΟΥΝ ΤΙΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΩΝ , ΔΙΗΓΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ 60ΧΡΟΝΟΥ ΧΙΛΙΑΝΟΥ , ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΛΟΥΙΣ ΣΕΠΟΥΛΒΕΔΑ, του Μανώλη Πιμπλή από:
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=30&ct=19&enthDate=11072009

Η Παταγονία και το Αμβούργο. Η φιλία και ο έρωτας. Μοιραίες γυναίκες και γοητευτικοί, πολυμήχανοι, ηλικιωμένοι άντρες. Η πόλη και η ζούγκλα. Ο Αμαζόνιος και οι άγριες θάλασσες του Νότου και του Βορρά. Εμπόλεμες δικτατορίες της Λατινικής Αμερικής και δυτικές δημοκρατίες- καταφύγια αντιστασιακών. Αλλά και η Αλεξάνδρεια του Καβάφη. Τέτοιοι είναι οι χώροι και τα τοπία του Λουίς Σεπούλβεδα, στο "Λυχνάρι του Αλαντίν".

Ο Χιλιανός συγγραφέας καταθέτει εδώ μια συλλογή διηγημάτων ευρηματική, γεμάτη χιούμορ, φαντασία, γνώση, όνειρο και ρομαντισμό. Έναν ρομαντισμό μοντέρνο, βέβαια, που προϋποθέτει ένα μείγμα τρέλας και ιδεολογίας καθαρά λατινοαμερικανικής. Το υπόστρωμα στο οποίο πατάνε τα όνειρα του Σεπούλβεδα είναι βασισμένο στο πνεύμα του ΄68: αποθέωση της- ανδρικής- φιλίας, κρασί, παθιασμένος έρωτας, ξεπέρασμα του φόβου της σύγκρουσης. Αλλά αυτό είναι μόνο το υπόστρωμα. Εκείνο που διώχνει τις υποψίες μιας ελευθεριάζουσας ρηχότητας και αναδεικνύει έναν συγγραφέα σημαντικό, είναι ότι το αίσθημα της κατακτημένης ελευθερίας- γιατί περί αυτού πρόκειται-, σήμα κατατεθέν μιας συγκεκριμένης, εξαιρετικά πολιτικοποιημένης γενιάς, μπορεί να το βαθύνει και να το διοχετεύσει σε μια πλούσια μεν, χαλιναγωγημένη δε φαντασία, να το μετουσιώσει δηλαδή σε κατασταλαγμένη εμπειρία, ιδίως δε σε κομψότητα.

Το θεματικό νήμα που συνδέει τα πολύ διαφορετικά διηγήματα της συλλογής είναι εν τέλει τα κρυφά σύνορα, κυριολεκτικά και μεταφορικά, και η οριακή προσπάθεια των ανθρώπων να συνυπάρξουν, να προσαρμοστούν ή να επιβιώσουν σε ακραίες συνθήκες. Σε ένα διήγημα, ένας γέρος σε κάποια απόμακρη περιοχή της Παταγονίας, όπου «κανείς δεν ρωτάει από πού έρχεται ο οδοιπόρος», γιατί «αυτό που ενδιαφέρει είναι ότι έφτασε», έχει βρει στην καλύβα που κατέλαβε για να μείνει τον θησαυρό παλιών γκρίνγκο ληστών. Και για να μπορέσει να πουλήσει τα χρυσά νομίσματα χωρίς να του τα αρπάξουν στον δρόμο, τα έδινε στον σκύλο του να τα τρώει για να τα αποβάλει αργότερα μέσω των εντέρων. Σε άλλο εντυπωσιακό διήγημα, χωρικοί εν καιρώ πολέμου προσπαθούν να επιστρέψουν στο χωριό τους στην καρδιά της ζούγκλας, από όπου έφυγαν κυνηγημένοι, χωρίς να ξέρουν αν αυτό πλέον ανήκει στο Περού ή στο Εκουαδόρ.

Σε άλλο, πολιτικο-ερωτικό διήγημα, ο αφηγητής διηγείται την ιστορία τού ρομαντικού έρωτά του με μια κοπέλα που πρωτοσυνάντησε στα δεκατέσσερά του χρόνια και την ξαναβρήκε ως φοιτητής, στη φλόγα του αγώνα που οδήγησε στην κυβέρνηση των χιλίων ημερών του Σαλβαδόρ Αλιέντε, πριν από τη δικτατορία του Πινοσέτ. Ο φοιτητής φυλακίστηκε, η κοπέλα που είχε ήδη εξαφανιστεί ξανά τον επισκέφθηκε στη φυλακή αλλά δεν ολοκλήρωσαν τον έρωτά τους παρά στα 39 τους χρόνια.
Αυτό που, εν τέλει, θαυμάζει κανείς στον Λουίς Σεπούλβεδα είναι ότι στις λίγες σελίδες ενός διηγήματος δημιουργεί έναν ολόκληρο κόσμο, για τον οποίο η πλειονότητα των συγγραφέων θα χρειαζόταν τη φόρμα του μυθιστορήματος.

«Τότε ο σκύλος ξυπνούσε, τεντωνόταν, κύρτωνε τη ράχη, κουλούριαζε τη λεπτή και μακριά ουρά του, κι έμπαινε στην καλύβα με κραυγές και γρυλίσματα ασυνήθιστης αγριότητας.

Έναν έναν ξυπνούσε τους γιους και τους γαμπρούς που κοιμόνταν αφού είχαν πιει άθλιο κρασί, τους ταρακουνούσε από τα πόδια, έσκιζε παντελόνια, κάπου κάπου διέκοπτε καμιά πράξη που θα κατέληγε να δώσει στον γέρο κι άλλα εγγόνια, κι έτσι, μέσα σε βρισιές, έβγαιναν έξω για να φέρουν τα τσιμπλιασμένα μάτια τους μπροστά στη γκρίζα φωτεινότητα της στέπας.
"Κωλόσκυλο!" τολμούσε να πει μέσα απ' τα δόντια του κάποιος συγγενής.»

Η Αλεξάνδρεια του Καβάφη, το καρναβάλι του Ρίο, το κρύο και βροχερό Αμβούργο, η Παταγονία, το Σαντιάγο της Χιλής τη δεκαετία του '60, συνθέτουν τη γεωγραφία τού Λυχναριού.

Μέσα σ’ αυτά τα δώδεκα διηγήματα -που το καθένα μοιάζει ένα μικρό μυθιστόρημα- ο Σεπούλβεδα δίνει πνοή σε αξέχαστους ήρωες της πρώτης νιότης, ήρωες μοναδικούς ή καθημερινούς που ζουν ή πέθαναν, θυμούνται ή αφηγούνται...
Ιστορίες ερωτικές που χάνονται μέσα στο χρόνο, πολλά υποσχόμενα ραντεβού που μένουν απραγματοποίητα, παμπάλαια ξενοδοχεία χαμένα στις εσχατιές του πλανήτη που προσελκύουν τους πιο παράξενους ταξιδιώτες, άνδρες που κουβαλούν στην πλάτη συναρπαστικές ζωές, παλιούς και ανομολόγητους έρωτες, ή κρύβουν μυστικές σχέσεις με ήμερα και άγρια ζώα... καθώς και μία συνάντηση με τους ήρωες του διάσημου μυθιστορήματος "Ένας γέρος που διάβαζε ιστορίες αγάπης".
(Περιγραφή από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Μετάφραση : KYPIAKIΔHΣ AXIΛΛEAΣ
Εκδόσεις : OPERA